Dieta diabetyka

Wyrównanie metaboliczne: cukrzyca insulinozależna i dieta

22 września 2017

Zdjęcie autora
Diabdis
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
4 min read

Cukrzyca insulinozależna, nazywana też cukrzycą typu 1, to choroba dotykająca głównie dzieci i młodzież. Ten typ choroby powstaje ze zdecydowanie innych przyczyn niż cukrzyca typu 2. Wymaga ona innego podejścia do leczenia niż powszechniejsza „dwójka”: zarówno farmakologicznego, jak i dietetycznego. Warto się jej bliżej przyjrzeć, ponieważ stanowi ogromny problem współczesnego świata.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Podstawowym celem leczenia cukrzycy typu 1 u dzieci i młodzieży jest pełne wyrównanie metaboliczne organizmu. Ma ono spowodować utrzymanie prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego młodego człowieka. Leczenie obejmuje dwa podstawowe elementy – podawanie leków (insuliny lub jej analogów) oraz prawidłowe żywienie.

Przez prawidłowe żywienie należy rozumieć stosowanie zdrowej diety. Nie istnieje żadna specjalna dieta dla osób z cukrzycą typu 1. Zapotrzebowanie energetyczne u pacjentów z cukrzycą insulinozależną nie różni się od zapotrzebowania u osób zdrowych o takich samych parametrach antropometrycznych (wiek, masa ciała). Podobnie wygląda kwestia zapotrzebowania na makroskładniki oraz witaminy i składniki mineralne. Witaminę D powinno się suplementować zgodnie z ogólnymi wytycznymi.

Zalecany procentowy udział makroskładników odżywczych w diecie osób zdrowych i osób z cukrzycą typu 1:

  • węglowodany: 50-55% energii, w tym sacharoza do 10%;
  • tłuszcze: 25-35% energii z rozróżnieniem jakościowym przyjmowanych tłuszczów;
  • białko: 15-20% energii.

Jadłospis młodego diabetyka należy komponować tak, by dostarczał wszystkich składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach. Nie ma konieczności stosowania specjalnej żywności dla cukrzyków. Bardzo istotna jest natomiast edukacja rodziców i dzieci, a także modyfikacja diety całej rodziny.

Posiłki diabetyka nie muszą różnić się od posiłków pozostałych członków rodziny. Muszą być one jednak ściśle kontrolowane pod względem ilości wnoszonych wymienników węglowodanowych oraz wymienników białkowo-tłuszczowych. Od tego bowiem zależy ilość insuliny, jaka powinna zostać podana choremu razem z posiłkiem.

Węglowodany

Podstawowym źródłem energii dla osoby z cukrzycą są węglowodany złożone zawarte w produktach pełnoziarnistych (pieczywie, razowych makaronach), brązowym ryżu, czy nasionach roślin strączkowych. Węglowodanów złożonych nie należy ograniczać, ponieważ są one niezbędne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju. Warto jednak mocno ograniczyć spożycie cukrów prostych i sacharozy. Wysoki udział sacharozy w diecie wiąże się z koniecznością stosowania większych dawek insuliny, co wywołuje zwiększenie apetytu, a to z kolei – nadmierny przyrost masy ciała.

Ponieważ w kontroli apetytu oraz poziomu glikemii pomaga błonnik pokarmowy, należy zwrócić szczególną uwagę na jego podaż w diecie. Niestety, spożycie tego składnika jest zazwyczaj dużo niższe niż zalecane. Źródłem błonnika są przede wszystkim nieoczyszczone produkty zbożowe oraz warzywa.

Tłuszcze

Ze względu na profilaktykę chorób układu sercowo-naczyniowego bardzo istotne jest monitorowanie spożywanych kwasów tłuszczowych. Do minimum należy ograniczyć przyjmowanie nasyconych kwasów tłuszczowych, obecnych w produktach pochodzenia zwierzęcego i słodyczach. W ich miejsce powinny pojawić się jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zawarte m.in. w olejach roślinnych. Dobrym źródłem tłuszczu są także orzechy, nasiona soi i tłuste ryby morskie, które dostarczają cennych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 i omega-6.

Białko

Głównymi składnikami białkowymi w diecie dzieci z cukrzycą insulinozależną powinny być chude mięsa, ryby, nasiona roślin strączkowych i odtłuszczone produkty mleczne. Nie zaleca się stosowania diet wysokobiałkowych (powyżej 25% zapotrzebowania energetycznego), ponieważ zbyt wysoka podaż białka mocno obciąża nerki.

Rekomendowane uzupełnienie makroskładników stanowią warzywa i owoce, które są skarbnicą witamin, składników mineralnych i antyoksydantów.

Dieta pod kontrolą – cukrzyca insulinozależna

Warto pamiętać, że ogromne znaczenie dla wyrównania metabolicznego ma regularność spożywania posiłków oraz umiejętność obliczania wymienników węglowodanowych i białkowo-tłuszczowych. W zadaniu tym warto pomóc sobie, korzystając z naszego kalkulatora.

Nieznajomość zasad obliczania dawek insuliny oraz podjadanie między posiłkami bez podawania dodatkowej dawki insuliny skutkują znacznym, niekontrolowanym podniesieniem się glikemii. Szczególnie problematyczne są przekąski o wysokim indeksie glikemicznym, czyli uwielbiane przez dzieci słodycze.

Więcej o indeksie glikemicznym przeczytasz w artykule: Czym jest indeks glikemiczny i dlaczego warto dowiedzieć się o nim więcej?

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

zobacz także