Aktualności

Czy poziom cynku w organizmie ma wpływ na glikemie?

30 października 2019

Zdjęcie autora
Diabdis
5 min read

Na łamach pisma The American Journal of Clinical Nutrition opublikowano metaanalizę, oceniającą zależność pomiędzy suplementacją cynku a kontrolą glikemii. Wiele z dotychczas przeprowadzonych badań sugerowało bowiem, że niedobór tego pierwiastka nasila insulinooporność oraz że u osób bez cukrzycy poziom cynku w organizmie jest wyższy, niż u diabetyków. Do metaanalizy, opracowanej przez naukowców z Chin włączono 32 badania (głównie randomizowane), które obejmowały 1700 pacjentów z 14 krajów.

Zależności pomiędzy poziomem cynku w organizmie, a insulinoopornością, ryzykiem cukrzycy czy wpływem tego pierwiastka na glikemię nie zostały dotychczas jednoznacznie potwierdzone. Prowadzone badania wskazywały m.in., że niski poziom cynku jest związany z upośledzonym wydzielaniem insuliny, zmniejszoną wrażliwością na insulinę i zwiększonym procesem zapalnym.

Wcześniejsze badania wykazały też znaczne różnice między pacjentami z cukrzycą a osobami zdrowymi w odniesieniu do stężenia cynku we krwi – osoby z niskim stężeniem cynku wcześniej zapadały na cukrzycę oraz miały większe trudności z wyrównaniem metabolicznym choroby.

Wyniki poprzednich analiz sugerują także, że suplementacja cynku może wywierać korzystny wpływ na kilka parametrów lipidowych w osoczu, w tym znacznie obniżone stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i trójglicerydów. Chociaż w niewielu badaniach zbadano wpływ suplementacji cynku na kontrolę glikemii, niektóre analizy ujawniły, że glukoza na czczo (FGfasting glucose) i hemoglobina glikowana (HbA1c), pojedynczo lub w połączeniu, są nieznacznie-choć zauważalnie-zmniejszone po suplementacji cynku. Jednak ze względu na ograniczoną liczbę dostępnych danych efekty suplementacji cynku w odniesieniu do zapobiegania lub leczenia cukrzycy nie są uznawane za jednoznaczne.

W ostatnich latach pojawiło się sporo dobrze zaprojektowanych, randomizowanych badań skoncentrowanych na wpływie suplementacji cynku na otyłość, zespół metaboliczny, stan przedcukrzycowy i cukrzycę. Dzięki nim pojawiają się nowe dane na temat związku pomiędzy suplementacją cynku a zapobieganiem i leczeniem cukrzycy. Niestety, badania te różniły się pod względem kilku parametrów, w tym wielkości próby, stanu zdrowia badanych oraz dawki i skuteczności suplementacji cynku, co prowadzi do niespójności między badaniami. Aby rozwiązać te problemy, przeprowadzono kompleksową metaanalizę wszystkich opublikowanych randomizowanych badań kontrolowanych w celu oceny wpływu suplementacji cynku na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą.

W metaanalizie uwzględniono badania spełniające następujące kryteria:

  • badanie było kontrolowanym badaniem klinicznym na ludziach;
  • badana populacja obejmowała osoby ze stanem przedcukrzycowym, upośledzoną glukozą na czczo lub upośledzoną tolerancją glukozy, które miały nadwagę lub otyłość, lub ich kombinację;
  • badanie obejmowało interwencję suplementu cynku;
  • badanie obejmowało ≥1 następujących wyników: FG, 2-godzinna glikemia poposiłkowa (2h-PG), insulina na czczo (FI), HOMA-IR, HbA1c lub hs-CRP, lub ich kombinacja.

Do metaanalizy zakwalifikowano 36 publikacji. W 26 opisanych badaniach suplementowano jedynie cynk, w pozostałych 10 był on podawany wraz z innymi suplementami. Z 22 badań, w których cynk był jednym czynnikiem. W 20 badaniach interwencyjnych oceniano skutki samej suplementacji cynku w porównaniu z placebo; w pozostałych 2 badaniach interwencyjnych mierzono wpływ suplementacji cynku na cynk wraz z dodatkowym suplementem w porównaniu z samym dodatkowym suplementem. W pozostałych 10 interwencjach porównywano działanie cynku grupy uzupełniającą z grupą otrzymującą tylko placebo. Średnia dawka pierwiastkowego cynku zawarta w tych interwencjach wynosiła 35 mg/d, a czas trwania suplementacji cynku wahał się od 1 do 12 miesięcy.

W sumie 1700 uczestników przydzielono do grupy interwencyjnej (przyjmującej cynk) i kontrolnej. Uczestnikami zdecydowanej większości badań byli dorośli, z wyjątkiem jednego: z udziałem dzieci w wieku 6–10 lat. W grupie interwencyjnej znajdowały się pacjentki z cukrzycą ciążowa, osoby z cukrzycą typu 2, osoby otyłe, ze stanem przedcukrzycowym oraz z zespołem metabolicznym.

Wpływ suplementacji cynku na kontrolę glikemii – wyniki metaanalizy

Glikemia na czczo a cynk:

  • Wpływ cynku na glikemię na czczo odnotowano w 29 interwencjach, w tym w 20 badaniach, w których zastosowano cynk jako jeden z czynników oraz w 9 badaniach, w których zastosowano cynk z dodatkowym suplementem.
  • Analiza ujawniła znaczące zmniejszenie wartości glikemii na czczo, gdy suplementacja cynku była jedynym czynnikiem, ze średnią ważoną różnica wynosiła: -13,26 mg/dL w porównaniu z grupą kontrolną.
  • Ponadto stwierdzono obniżenie glikemii na czczo w grupie badanych przyjmujących cynk z innymi suplementami o 16,42 mg/dl.
  • Ogólnie, z metaanalizy wynika, że suplementacja cynku przyczynia się do obniżenia glukozy na czczo średnio o 14,15 mg/dl.

Glikemia poposiłkowa a cynk

  • Wpływ cynku na glikemię 2 godziny po posiłku, odnotowano w 7 interwencjach, w tym w 6 badaniach, w których zastosowano cynk jako pojedynczy czynnik oraz w 1 badaniu, w którym zastosowano cynk z dodatkowym suplementem.
  • Suplementacja cynku znacznie zmniejszyła glikemię poposiłkową, gdy cynk był podawany samodzielnie – o 39,87 mg / dL.
  • Gdy cynk zastosowano z dodatkowym suplementem, następowało obniżenie glikemii poposiłkowej średnio o 19,70 mg / dl.

Wpływ cynku na wynik HbA1c

  • Wpływ cynku na HbA1c odnotowano w 14 interwencjach, w tym w 8 badaniach, w których zastosowano cynk jako pojedynczy czynnik oraz w 6 badaniach, w których stosowano cynk z dodatkowym suplementem.
  • Metaanaliza wskazuje na zmniejszenie HbA1c o 0,35%, gdy cynk był suplementowany samodzielnie oraz o 0,79% gdy był podawany z innymi suplementami.
  • W ogólnej analizie niezgrupowanej określono, że suplementacja cynku pozwala obniżyć HbA1c o 0,55%.

Osoby w grupie otrzymującej cynk miały statystycznie istotne niższą glikemię na czczo, średnio o 14,15 mg / dL, niższą glikemię w 2 godziny po posiłku (średnio o 36,85 mg / dL) oraz niższy odsetek hemoglobiny glikowanej, średnio o 0,55%.

Metaanaliza wykazała, że suplementacja cynku ma zasadnicze znaczenie dla poziomu cukru we krwi, zarówno na czczo, jak i po posiłkach.  ​​Zdaniem autorów metaanalizy potwierdza ona pogląd, że suplementacja cynku może mieć potencjał kliniczny jako terapia wspomagająca w zapobieganiu i leczeniu cukrzycy.

Oceń ten artykuł:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek

zobacz także