Hiperglikemia to powa┼╝ny problem i zdarza si─Ö ka┼╝demu diabetykowi. Jest to stan, w kt├│rym poziom cukru we krwi wzrasta ponad poziom prawid┼éowy. U zdrowego cz┼éowieka glikemia na czczo powinna mie┼Ťci─ç si─Ö w granicach 70 – 99 mg/dl. 2h po posi┼éku nie powinna przekracza─ç 140 mg/dl. U diabetyka prawid┼éowy poziom cukru we krwi na czczo nie powinien przekracza─ç 110 mg/dl, a dwie godziny po posi┼éku – 140mg/dl. Powy┼╝ej tego wyniku mamy do czynienia z hiperglikemi─ů.

Poni┼╝ej opisujemy jakie s─ů przyczyny i objawy tej dolegliwo┼Ťci.

Hiperglikemia: dlaczego jest groźna? Powikłania cukrzycowe

D┼éugotrwale utrzymuj─ůce si─Ö wysokie poziomy glikemii we krwi powoduj─ů bardzo powa┼╝ne zaburzenia metaboliczne w ca┼éym organizmie. Powoduj─ů rozw├│j tzw. p├│┼║nych powik┼éa┼ä cukrzycowych, kt├│re objawiaj─ů si─Ö zaburzeniami funkcji wa┼╝nych dla ┼╝ycia narz─ůd├│w, w szczeg├│lno┼Ťci: serca, nerek, oczu i uk┼éadu nerwowego. Najcz─Östsze powik┼éania to: zawa┼é serca, udar, retinopatia, nefropatia, neuropatia i polineuropatia cukrzycowa.

 

hiperglikemia powikłania

Posiadaj─ůc odpowiedni─ů wiedz─Ö dotycz─ůc─ů wyst─Öpowania hiperglikemii i odpowiednio szybko reaguj─ůc na podwy┼╝szony poziom cukru we krwi, mo┼╝na unikn─ů─ç powik┼éa┼ä.

Objawy hiperglikemii: jak rozpozna─ç zbyt wysoki poziom cukru we krwi?

Objawy hiperglikemii, czyli tzw. przecukrzenia w organizmie s─ů podobne do objaw├│w cukrzycy. Nale┼╝─ů do nich m.in. poni┼╝sze symptomy:

  • wzmo┼╝one pragnienie,
  • oddawanie du┼╝ych ilo┼Ťci moczu,
  • uczucie senno┼Ťci, zm─Öczenia,
  • uczucie sucho┼Ťci w jamie ustnej,
  • z┼ée samopoczucie,
  • problemy ze wzrokiem,
  • problemy sk├│rne w postaci ┼Ťwi─ůdu oraz stan├│w zapalnych narz─ůd├│w p┼éciowych,
  • mo┼╝e pojawi─ç si─Ö r├│wnie┼╝ zapach acetonu z ust.

Ale objawy hiperglikemii mog─ů przyjmowa─ç tak┼╝e i inne postacie, takie jak b├│le g┼éowy, czy zaburzenia koncentracji.

hiperglikemia_objawy

Hiperglikemia wyst─Öpuje, gdy w organizmie brakuje insuliny np. w ┬átypie 1 cukrzycy lub gdy organizm nie potrafi jej odpowiednio wykorzysta─ç np. insulinooporno┼Ť─ç w cukrzycy typu 2.

Przyczyny hiperglikemii: co powoduje przecukrzenie?

Powy┼╝ej wymienili┼Ťmy jakie s─ů objawy hiperglikemii. Teraz dla odmiany przyjrzyjmy si─Ö temu, jakie mog─ů by─ç jej przyczyny. Istnieje wiele czynnik├│w, kt├│re mog─ů wywo┼éa─ç wysoki poziom cukru we krwi. Najcz─Östsze powody to m.in.:

  • zbyt ma┼éa dawka insuliny lub jej pomini─Öcie,
  • zbyt wczesne spo┼╝ycie posi┼éku od podania insuliny,
  • nie za┼╝ycie lek├│w przeciwcukrzycowych,
  • zbyt obfity posi┼éek bogaty w w─Öglowodany,
  • podjadanie mi─Ödzy posi┼ékami,
  • choroba, infekcja,
  • ma┼éa aktywno┼Ť─ç fizyczna,
  • sytuacje stresowe, ┬áemocje, problemy rodzinne,
  • u kobiet stan przed miesi─ůczk─ů.

Powy┼╝sz─ů list─Ö udost─Öpniamy tez w formie poni┼╝szej infografiki odpowiadaj─ůcej na pytanie co powoduje hiperglikemi─Ö:

hiperglikemia przyczyny

Inn─ů przyczyn─ů hiperglikemii mo┼╝e by─ç tzw. zjawisko brzasku, kt├│re wyst─Öpuje u wielu chorych na cukrzyc─Ö i to nie tylko leczonych insulin─ů. Efekt brzasku jest spowodowany fizjologicznym wyrzutem hormon├│w takich jak: hormon wzrostu, kortyzol, adrenalina oraz glukagon. Szczyt wydzielania tych hormon├│w nast─Öpuje podczas snu, mi─Ödzy godzin─ů trzeci─ů a ├│sm─ů rano.

Przyczyny hiperglikemii u os├│b leczonych pomp─ů insulinow─ů

Osoby, kt├│re s─ů leczone za pomoc─ů pompy insulinowej, mog─ů do┼Ťwiadczy─ç hiperglikemii z powodu:

  • uszkodzonej pompy,
  • niedro┼╝nego lub zagi─Ötego wk┼éucia,
  • uszkodzonego osprz─Ötu, np. drenu, zbiorniczka,
  • zbyt d┼éugiego noszenia zestawu infuzyjnego.

Je┼Ťli stan hiperglikemii utrzymuje si─Ö przez czas d┼éu┼╝szy ni┼╝ 4 godziny, nale┼╝y sprawdzi─ç mocz i krew na obecno┼Ť─ç cia┼é ketonowych. D┼éugotrwa┼éy brak insuliny w organizmie mo┼╝e prowadzi─ç do rozwoju bardzo niebezpiecznej dla zdrowia kwasicy ketonowej.

Kwasica ketonowa: czym jest i jak sobie z ni─ů radzi─ç?

Kwasica ketonowa to zaburzenia metaboliczne wynikaj─ůce z bardzo wysokiego st─Ö┼╝enia glukozy we krwi, kt├│re prowadz─ů do nadmiernej produkcji cia┼é ketonowych (substancji kwa┼Ťnych w organizmie). Kwasica ketonowa cz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuje w przebiegu cukrzycy typu 1 ni┼╝ typu 2.

Przyczyn─ů kwasicy ketonowej jest niedob├│r insuliny powoduj─ůcy znaczne zwi─Ökszenie st─Ö┼╝enia glukozy we krwi. Hiperglikemia z ┬ákolei prowadzi do licznych zaburze┼ä metabolicznych przebiegaj─ůcych z nadmiern─ů produkcj─ů cia┼é ketonowych i do znacznego odwodnienia organizmu. Chc─ůc obroni─ç si─Ö przed du┼╝ymi st─Ö┼╝eniami glukozy we krwi, organizm pobudza o┼Ťrodek pragnienia w m├│zgu i zwi─Öksza oddawanie moczu, aby wyp┼éuka─ç nadmiar glukozy. Je┼Ťli jednak ilo┼Ť─ç oddawanego moczu jest wi─Öksza ni┼╝ ilo┼Ť─ç przyjmowanych przez pacjenta p┼éyn├│w, doprowadza to do odwodnienia organizmu. Kwasica ketonowa rozwija si─Ö w ci─ůgu kilku godzin.

Hiperglikemia: jak leczy─ç?

W trakcie leczenia d─ů┼╝ymy do tzw. wyr├│wnania cukrzycy, czyli osi─ůgni─Öcia jak najlepszych warto┼Ťci glikemii poprzez regularn─ů samokontrol─Ö, modyfikacj─Ö stylu ┼╝ycia, odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne, prawid┼éowe od┼╝ywianie oraz aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů.

hiperglikemia_leczenie

Najwa┼╝niejszym parametrem metabolicznego wyr├│wnania cukrzycy jest badanie hemoglobiny glikowanej, tzw. HbA1c, kt├│re okre┼Ťla stopie┼ä wyr├│wnania cukrzycy w ostatnich 3 miesi─ůcach.

Co jeszcze warto wiedzie─ç?

  • Zjawiskiem odwrotnym do hiperglikemii, ale r├│wnie┼╝ niepo┼╝─ůdanym i niebezpiecznym, jest hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru we krwi. Dowiedz si─Ö wi─Öcej o hipoglikemii.
  • Twoje nastawienie psychiczne ma istotny wp┼éyw na to, jak radzisz sobie ze zbyt wysokim poziomem cukru. Przeczytaj artyku┼é psychologa:┬áCukrzyca a psychika.
  • Nieumiej─Ötne mierzenie poziomu cukru glukometrem mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do b┼é─Öd├│w w pomiarach. Dowiedz si─Ö, na co warto zwr├│ci─ç uwag─Ö przy kontroli cukrzycy. Jak mierzy─ç poziom cukru glukometrem?

Sprawd┼║ te┼╝ inny artyku┼é o tematyce cukrzycy:

Edukator diabetologiczny, Diabdis

Jestem edukatorem diabetologicznym, cz┼éonkiem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyk├│w. Sama choruj─Ö na cukrzyc─Ö typu 1 od 1995 roku. Za prac─Ö na rzecz os├│b chorych na cukrzyc─Ö zosta┼éam odznaczona Br─ůzowym i Srebrnym Krzy┼╝em Zas┼éugi.

Interesuj─ů Ci─Ö inne tematy zwi─ůzane z cukrzyc─ů? Napisz o nich w komentarzu.