Dieta diabetyka

Czym jest indeks glikemiczny i dlaczego warto dowiedzie─ç si─Ö o nim wi─Öcej?

10 pa┼║dziernika 2016

Zdj─Öcie autora
Agnieszka Szuwała
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
5 min read

Indeks glikemiczny

Dieta glikemiczna w cukrzycy, rozumiana jako od┼╝ywianie optymalne do zapotrzebowania indywidualnego, u┼éatwia leczenie przy zastosowaniu lek├│w, obni┼╝aj─ůcych st─Ö┼╝enie glukozy we krwi.

Indeks glikemiczny (IG) to okre┼Ťlenie, kt├│re dotyczy tej grupy produkt├│w, kt├│re okre┼Ťlamy mianem w─Öglowodan├│w. Wed┼éug tego wska┼║nika klasyfikuje si─Ö produkty ┼╝ywno┼Ťciowe, na podstawie ich wp┼éywu, na poziom glukozy we krwi, w oko┼éo 2-3 godzin po posi┼éku. To pozwala ┼éatwo rozr├│┼╝ni─ç grup─Ö produkt├│w, w kt├│rych mamy do czynienia zar├│wno z w─Öglowodanami prostymi, jak i z┼éo┼╝onymi. Szacuje si─Ö, ┼╝e z wyznaczonym indeksem glikemicznym mo┼╝na okre┼Ťli─ç tempo wzrostu glikemii, po spo┼╝yciu danego produktu, kt├│ry zawiera w─Öglowodany przyswajalne.

Co to jest Indeks glikemiczny (IG)? To wska┼║nik pozwalaj─ůcy oceni─ç wp┼éyw posi┼éku na wzrost cukru we krwi w ci─ůgu 120-180 minut po konsumpcji. Uwaga, oceniaj─ůc IG nie zapomnij r├│wnie┼╝ o ┼éadunku glikemicznym.

W─Öglowodany pod lup─ů indeksu glikemicznego

Rol─ů w─Öglowodan├│w jest dostarczenie organizmowi gotowego i co wa┼╝ne, szybko zu┼╝ywalnego paliwa. Powszechne zapotrzebowanie organizmu, na w─Öglowodany plasuje si─Ö mi─Ödzy 40 % a 50 % og├│lnej warto┼Ťci energetycznej w ci─ůgu doby, co stanowi niespe┼éna po┼éow─Ö zapotrzebowania na energi─Ö, realizowanego przy spo┼╝yciu w─Öglowodan├│w. To jednocze┼Ťnie najbardziej rozpowszechnione sk┼éadniki po┼╝ywienia, bo obecno┼Ť─ç w─Öglowodan├│w (czyli cukr├│w) jest faktyczn─ů zawarto┼Ťci─ů produkt├│w spo┼╝ywczych, tak┼╝e takich, kt├│rych w pierwszej chwili nie kojarzymy z cukrem w og├│le, np.:

  • kasza,
  • ry┼╝,
  • ziemniaki.

W─Öglowodany proste znacznie szybciej ni┼╝ w─Öglowodany z┼éo┼╝one podnosz─ů poziom glikemii, st─ůd diabetycy najcz─Ö┼Ťciej ┼Ťwiadomie rezygnuj─ů z cz─Östego spo┼╝ywania w─Öglowodan├│w prostych, przy normoglikemiach (poj─Öcie normoglikemia oznacza sytuacj─Ö, w kt├│rej ilo┼Ť─ç glukozy we krwi utrzymuje si─Ö w granicach normy niecukrzycowym). I to jest tak┼╝e ta grupa w─Öglowodan├│w o najwy┼╝szym indeksie glikemicznym. Ju┼╝ sam ten fakt pozwala na rozr├│┼╝nienie, indeksu glikemicznego w 3 postaciach:

  • niski (IG poni┼╝ej 50),
  • ┼Ťredni (IG mi─Ödzy 51-75),
  • wysoki (IG powy┼╝ej 76).

Z indeksem łatwiej

Pierwsze wzmianki o indeksie glikemicznym dotyczy┼éy zagadnie┼ä dietetycznych, przeznaczonych dla pacjent├│w z cukrzyc─ů. Podstawow─ů informacj─ů jak─ů warto zapami─Öta─ç w zwi─ůzku z IG jest to, ┼╝e jego wielko┼Ť─ç okre┼Ťla, kt├│re produkty s─ů wskazane dla diabetyk├│w, ze wzgl─Ödu na mniejszy wp┼éyw na poziom glikemii a kt├│re warto ograniczy─ç, ze wzgl─Ödu na znaczny wp┼éyw na poziom glikemii. Prawid┼éowo┼Ť─ç jest taka, ┼╝e im wy┼╝szy IG, tym poziom glukozy, po spo┼╝yciu produkt├│w o wysokim indeksie glikemicznym, znacznie wzro┼Ťnie. Drug─ů r├│wnie znacz─ůc─ů informacj─ů na temat IG, jest fakt, ┼╝e stosowanie w diecie produkt├│w o niskim i ┼Ťrednim indeksie glikemicznym, zapobiega oty┼éo┼Ťci oraz wspomaga odchudzanie.

┬áCo ┼Ťwiadczy o wysoko┼Ťci indeksu glikemicznego?

Produkty o wysokim indeksie glikemicznym nie s─ů wskazane z uwagi na znaczny wp┼éyw na wzrost glikemii po posi┼ékach. Na wysoko┼Ť─ç indeksu glikemicznego wp┼éywa rodzaj produktu, jego ilo┼Ť─ç, spos├│b przetworzenia oraz dodatkowe sk┼éadniki w ca┼éym posi┼éku. Na przyk┼éad jab┼éko lepiej zje┼Ť─ç w ca┼éo┼Ťci ni┼╝ wypi─ç sok jab┼ékowy czy zje┼Ť─ç przetarte jab┼éko. Zasada jest prosta: im bardziej przetworzony jest produkt ┼╝ywno┼Ťciowy, tym szybszy wzrost glikemii po jego spo┼╝yciu.

Sam spos├│b obr├│bki w─Öglowodan├│w, np.: rozgotowywanie, przecieranie, sma┼╝enie, blendowanie oraz ┼é─ůczenie w─Öglowodan├│w z bia┼ékami i t┼éuszczami, znacznie r├│┼╝nicuje parametry indeksu glikemicznego. Wiadomo, ┼╝e wysoka zawarto┼Ť─ç bia┼éka i t┼éuszcz├│w, w przygotowywanym posi┼éku, obni┼╝a indeks glikemiczny. Jednak ze wzgl─Ödu, na obci─ů┼╝aj─ůce dla zdrowia konsekwencje, nadmiar bia┼éka i t┼éuszczu, nie jest zalecany jako antidotum, na zbyt wysoki IG. I o tym szczeg├│lnie warto pami─Öta─ç.

Dla u┼éatwienia dla os├│b, kt├│re chc─ů wykorzystywa─ç wiedz─Ö dotycz─ůc─ů indeksu glikemicznego, w swojej codziennej diecie, produkty wed┼éug IG pogrupowane s─ů w przydatnych tabelach, nierzadko okre┼Ťlonych kolorami (zielony dla produkt├│w o niskim IG i czerwony dla produkt├│w o wysokim IG).

Stosowanie diety w oparciu o praktyczn─ů wiedz─Ö na temat indeksu glikemicznego, pozwala pozby─ç si─Ö zb─Ödnych kilogram├│w, obni┼╝y─ç cholesterol, zapobiega─ç powik┼éaniom cukrzycowym i innym chorobom. Dla w┼éasnego zdrowia, korzystniej jest wybiera─ç produkty o ni┼╝szym IG.

Co wpływa na indeks glikemiczny?

Tabele IG mog─ů bardzo pom├│c, ale musisz pami─Öta─ç, ┼╝e istniej─ů czynniki wp┼éywaj─ůce na warto┼Ť─ç indeksu glikemicznego. W┼Ťr├│d nich mo┼╝na wymieni─ç chocia┼╝by wspomnian─ů ju┼╝ obr├│bk─Ö ┼╝ywno┼Ťci, zar├│wno mechaniczn─ů, jak i termiczn─ů (w tym drugim przypadku znaczenie ma nie tylko temperatura, ale i czas, przez jaki nast─Öpuje podgrzewanie). Informacja ta mo┼╝e by─ç szczeg├│lnie istotna dla os├│b, kt├│re lubi─ů rozgotowywa─ç potrawy na mi─Ökko.

Z kolei gdy mowa o obr├│bce mechanicznej, nale┼╝y wspomnie─ç m.in. o r├│┼╝nicach pomi─Ödzy m─ůk─ů ÔÇ×bia┼é─ůÔÇŁ (drobno przemielon─ů) a ciemn─ů (np. typ 1850 lub 2000), gdzie oczywi┼Ťcie wysoki indeks glikemiczny posiada ta pierwsza. To jednak nie jedyny przyk┼éad, podobnie jest w przypadku mielenia produkt├│w ┼╝ywno┼Ťciowych, tarcia ich, czy ubijania w mo┼║dzierzu. Nie zapominajmy tu r├│wnie┼╝ o ziemniakach, kt├│re same w sobie s─ů produktem o wysokim IG. Je┼Ťli zamiast poda─ç je w ich zwyk┼éej postaci, uprzednio si─Ö je ugniecie, ich indeks glikemiczny b─Ödzie wy┼╝szy.

Zagl─ůdnij tak┼╝e do artyku┼éu opisuj─ůcego niski indeks glikemiczny.


O Diabdis

Diabdis to program opieki i wsparcia dla cukrzyk├│w. W Diabdis czeka na Ciebie osobisty opiekun cukrzycowy, kt├│ry b─Ödzie Ci towarzyszy┼é i wspiera┼é Twoje wysi┼éki w przej─Öciu kontroli nad cukrzyc─ů. Do Twojej dyspozycji pozostaje tak┼╝e ca┼éy zesp├│┼é specjalist├│w, nie tylko edukator, kt├│ry odpowie na wszelkie pytania zwi─ůzane z cukrzyc─ů, kt├│re przyjd─ů Ci do g┼éowy, ale tak┼╝e grono ekspert├│w, kt├│rzy b─Öd─ů Ci─Ö wspiera─ç: dietetyk, psycholog, trener personalny oraz lekarz diabetolog.

Chcesz wiedzie─ç wi─Öcej? Wejdz na www.diabdis.com i przejmij kontrol─Ö nad cukrzyc─ů!

1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Zdj─Öcie autora
Agnieszka Szuwała |

Edukator diabetologiczny, Diabdis Od ponad 10 lat pracuj─Ö z osobami z cukrzyc─ů jako dietetyk i edukator diabetologiczny. Mam do┼Ťwiadczenie w pracy z dzie─çmi i osobami doros┼éymi. Doradzam i pomagam osobom z cukrzyc─ů typu 1 i typu 2 w zakresie dobrego od┼╝ywiania, wysi┼éku fizycznego, nowoczesnych metod leczenia cukrzycy, jak np. pompy insulinowe. Chcesz dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej o diecie przy cukrzycy? Napisz w komentarzu, jakie tematy Ci─Ö interesuj─ů.

zobacz tak┼╝e

historie naszych pacjent├│w

cukropedia