Życie z cukrzycą

Jaki związek ma neuropatia z odczuwaniem objawów niedocukrzenia?

26 marca 2019

Zdjęcie autora
Diabdis
4 min read

Objawy hipoglikemii (drżenie rąk, blada skóra, napady głodu, wzmożona potliwość) to sygnał wysyłany przez mózg, że zaczyna brakować mu paliwa do dalszego funkcjonowania. Na sygnał ten odpowiada nie tylko pacjent, zjadając szybko węglowodany proste, ale także wątroba i mięśnie – które uwalniają do krwiobiegu zapasy glukozy. System ostrzegania, który chroni nas przed ciężkimi niedocukrzeniami działa prawidłowo tylko wtedy, gdy nasz układ nerwowy nie został osłabiony przez neuropatię cukrzycową.

Kiedy poziom cukru nadmiernie się obniża, zaczynamy odczuwać objawy hipoglikemii. U każdego pacjenta mogą one być nieco inne, niemniej do najbardziej typowych należą:

  • niepokój, lęk
  • blada skóra
  • wzmożona potliwość
  • drżenie rąk
  • nogi „z waty”
  • rozdrażnienie, nerwowość

Przy ciężkiej hipoglikemii pojawiają się sygnały z układu neurologicznego:

  • utrudnione myślenie i kojarzenie
  • trudności z wysławianiem się
  • dezorientacja
  • splątanie
  • drgawki

Większość diabetyków dobrze wyczuwa objawy niedocukrzenia i jest w stanie szybko na nie zareagować. Dzięki temu udaje im się uniknąć ciężkich niedocukrzeń, które wymagałyby pomocy osób trzecich (podawania glukagonu albo glukozy dożylnie).

Nieświadomość hipoglikemii

Niestety wraz z czasem trwania cukrzycy można zatracić tę dobrą wrażliwość na spadki cukru. Jednym ze skutków długotrwałej i niedostatecznie kontrolowanej cukrzycy może być nieświadomość hipoglikemii, sytuacja w której pacjent nie „wyłapuje” sygnałów nadmiernie obniżającego się poziomu cukru. Nieświadomość hipoglikemii zwiększa ryzyko przypadków ciężkich niedocukrzeń, które prowadzą do utraty przytomności i stanowią zagrożenie życia.

Jednym z czynników zwiększających ryzyko nieświadomych hipoglikemii jest neuropatia cukrzycowa, a w szczególności uszkodzenia autonomicznego układu nerwowego. To sprawnie działające nerwy autonomiczne „informują” układ hormonalny, że należy wydzielić hormony stresu, dzięki którym pojawiają się takie objawy jak drżenie rąk czy niepokój, a następnie wątrobę i mięśnie, że powinny uwolnić zapasy glukozy. Kiedy nerwy autonomiczne są uszkodzone, zaczyna szwankować wspomniany wcześniej system ostrzegania – organizm nie wie, że poziom cukru jest niski, sam na niego nie reaguje i nie pojawiają się objawy tego stanu.

  • Ciekawostka

    Małe dzieci często nie zgłaszają niedocukrzeń, ale nie wynika to z nieświadomości hipoglikemii, ale z nieumiejętności nazwania tego stanu.

Nieświadomość hipoglikemii – jak jej uniknąć?

Aby dobrze wyczuwać spadki glukozy, także po wielu latach chorowania na cukrzycę, musimy zadbać o to, by hiperglikemie nie zniszczyły naszego układu nerwowego. Niestety mniej lub bardziej nasilona neuropatia jest udziałem nawet 80 proc. pacjentów z cukrzycą. Diabetycy najczęściej zgłaszają lekarzom bólową postać tego powikłania (neuropatia nerwów obwodowych), ponieważ jest ona bardzo uciążliwa i wymaga pomocy w uśmierzaniu bólu. Rzadziej zdają sobie sprawę z uszkodzeń nerwów układu autonomicznego, bo te nie dają jednoznacznych symptomów, ale to one są odpowiedzialne za nieodczuwanie niedocukrzeń.

W ramach profilaktyki neuropatii (zarówno nerwów obwodowych jak i autonomicznych) Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca suplementację rozpuszczalnej w tłuszczach formy witaminy B1, czyli benfotiaminy, która jest bardzo silnym antyoksydantem. Witamina B1 hamuje glikację białek i powstawania tak zwanych końcowych produkcji glikacji (AGE). Te powstają przy podwyższonym poziomie cukru we krwi i mają bardzo niekorzystny wpływ na komórki ścian naczyń krwionośnych i nerwów obwodowych.

  • Ciekawostka

    Rozpuszczalna w tłuszczach postać witaminy B1 zalecana jest do stosowania profilaktycznego, w celu zapobiegania rozwojowi neuropatii cukrzycowej. Przy nasilonych objawach neuropatii stosuje się przepisywany na receptę kwas alfa-liponowy, podawany we wlewach dożylnych.

Postępowanie przy nieświadomości hipoglikemii

  • Rekomendowane jest leczenie pompą insulinową oraz stosowanie systemów do ciągłego monitorowania glikemii, które uruchamiają alarm w przypadku nadmiernego obniżania się cukru.
  • Docelowe poziomy cukru we krwi pacjenta z nieświadomością hipoglikemii mogą być wyższe niż rekomendowane (przykładowo rekomendowana hemoglobina nie 7% a 8%).
  • W miarę możliwości nie należy mieszkać oraz sypiać samemu. Szacuje się, że około 10 proc. pacjentów z nieświadomością glikemii wynikającą z uszkodzeń autonomicznego układu nerwowego umiera w czasie snu.
  • Nieświadomość hipoglikemii jest czynnikiem wykluczającym z posiadania prawa jazdy.

Przeczytaj również:

Artykuł: Neuropatia cukrzycowa – nietypowe objawy

Artykuł: Hipoglikemia. Rodzaje, przyczyny, objawy niedocukrzenia.

Oceń ten artykuł:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek

zobacz także