Życie z cukrzycą

Otyłość a cukrzyca: typy otyłości, leczenie i występowanie

4 stycznia 2018

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
6 min read

Obecny rozwój cywilizacji związany jest z postępem technicznym i naukowym, które upraszczają życie, ale także niesie ze sobą wiele negatywnych zjawisk i czynników . Należy do nich wzmożony rozwój chorób cywilizacyjnych, do których zaliczamy:

  • choroby sercowo-naczyniowe (zawał, udar,miażdżyca),
  • nadciśnienie,
  • otyłość,
  • cukrzycę,
  • nowotwory.

Przyczyną istnienia tych chorób są najczęściej złe nawyki żywieniowe,– wysokokaloryczne posiłki, jedzenie o dużej zawartości cukru i soli, zjadanie przetworzonych produktów pozbawionych witamin, błonnika i składników mineralnych oraz bardzo niska aktywność fizyczna. 

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Otyłość a cukrzyca

Nadwaga i otyłość stały się plagą XXI wieku, a co za tym idzie są bardzo powiązane z rozwojem cukrzycy  – przede wszystkim typu 2. Według przeprowadzonych badań, szacuje się, że w samej Polsce nadwagę i otyłość ma prawie 2/3 społeczeństwa. O nadwadze mówimy kiedy BMI wynosi więcej, niż 25 punktów, a o otyłości jako BMI powyżej 30 punktów.BMI, to wskaźnik, którym jest mierzona rzeczywista masa ciała.

BMI = ciężar ciała w kg/(wzrost w m)2

Kryteria oceny charakterystyki masy ciała są następujące:

BMI Charakterystyka masy ciała
16 i mniej III stopień niedowagi
16.0 – 16.9 II stopień niedowagi
17.0 – 18.4 I stopień niedowagi
18.5 – 24.9 Prawidłowa masa ciała
25.0 – 29.9 Nadwaga I stopień otyłości
30.0 – 39.9 II stopień otyłości
40 i więcej III stopień otyłości

Typy otyłości

W otyłości i nadwadze bardzo duże znaczenie odgrywa ilość tkanki tłuszczowej i jej rozmieszczenie.

Medycyna rozróżnia następujące typy otyłości:

  • Otyłość tzw. typ „gruszki”  (gynoidalna), w której tkanka tłuszczowa rozmieszczona jest w okolicach bioder, pośladków i ud. Występuje częściej u kobiet.
  • Otyłość tzw. typ „jabłka” (andreoidalna), w której tkanka tłuszczowa rozmieszczona jest w okolicach ramion, brzucha i karku. Występuje częściej u mężczyzn.
  • Otyłość uogólniona, w której tkanka tłuszczowa jest zwiększona we wszystkich częściach ciała.

U osób otyłych najważniejszymi czynnikami ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2 są:

  • czas trwania otyłości,
  • lokalizacja tkanki tłuszczowej,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wiek,
  • nieprawidłowy sposób odżywiania (spożywanie pokarmów wysoko przetworzonych o dużej zawartości energii, pochodzącej głównie z węglowodanów prostych i tłuszczów),
  • zbyt mała aktywność fizyczna,
  • dobre warunki ekonomiczne.

Androidalny typ otyłości, czyli typ „jabłka” stanowi największe zagrożenie zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej i zaburzenia gospodarki węglowodanowej mają wiele cech wspólnych.

Współzależność pomiędzy otyłością i cukrzycą jest powszechnie znana. Ale nadal nie znaleziono odpowiedzi na wiele podstawowych pytań. Nie wiemy na przykład,dlaczego nie wszyscy otyli zapadają na cukrzycę typu 2.

Występowanie otyłości przy cukrzycy typu 2

Wydaje się, że u osób otyłych podstawową rolę w rozwoju cukrzycy odgrywają: insulinooporność, tzn. zmniejszenie wrażliwości tkanek i narządów na insulinę oraz zaburzenia metaboliczne związane ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą. Badania wykazują, że najmniej osób z cukrzycą występuje w grupie osób o BMI poniżej 25 punktów.

Częstość występowania cukrzycy w typie 2 rośnie wraz ze wzrostem obwodu talii.”

WHR = obwód talii w cm: obwód bioder w cm

Dla kobiet:

  • WHR > 0,8 – świadczy o otyłości typu „jabłko”
  • WHR < 0,8 – świadczy o otyłości typu „gruszka”

Dla mężczyzn:

  • WHR > 1 – świadczy o otyłości typu „jabłko”
  • WHR < 1 – świadczy o otyłości typu „gruszka”

Cukrzyca typu 2 zwykle ujawnia się w dojrzałym wieku i stanowi 90% wszystkich przypadków cukrzycy. Natomiast coraz częściej pojawia się również u osób młodych, a nawet dzieci, które obciążone są nadwagą lub otyłością. Za rozwój nadwagi i otyłości, jak już wspomniano powyżej, odpowiedzialna jest zła dieta, czyli nadmierna ilość spożywanego jedzenia o zbyt dużej wartości kalorycznej w stosunku do potrzeb naszego organizmu. Osoby otyłe spożywają więcej kalorii, niż są w stanie zużytkować. Otyłość może jednak mieć też związek z zaburzeniami hormonalnymi (np.choroba Cushinga, niedoczynność tarczycy) lub zażywanymi lekami (np. sterydami).

Leczenie otyłości przy cukrzycy

Leczenie otyłości opiera się na redukcji masy ciała, która ma wpływ na lepszą wrażliwość na insulinę oraz poprawia przemianę materii.

Najskuteczniejszą metodą walki z dodatkowymi kilogramami jest tzw. ujemny bilans energetyczny, czyli zużywanie większej ilości energii, niż jest przyjmowana z jedzenia. Dieta redukcyjna dostarcza odpowiednio mniej kalorii do spożycia ale jest jednocześnie zrównoważona pod względem zawartości składników odżywczych. Aby była skuteczna, powinna być dopasowana indywidualnie do konkretnego pacjenta oraz rozłożona w czasie i musi towarzyszyć jej wydatkowanie energii w postaci regularnej aktywności fizycznej.

Zmiany nawyków żywieniowych u osób dotkniętych nadwagą lub otyłością muszą być stałe. W przeciwnym wypadku po uzyskaniu obniżenia wagi i zaprzestaniu stosowania diety może to skutkować ponownym wzrostem wagi w postaci efektu „jo-jo.”

Redukcja musi być stopniowa, ale konsekwentna. W cukrzycy i stanach zagrożenia cukrzycą celem są przede wszystkim efekty metaboliczne, które powinny mieć charakter stały, długofalowy, a nie tylko doraźny. Dlatego u osób otyłych lub z nadwagą  konieczna jest powolna redukcja masy ciała, bo tylko taka stabilna forma utraty kilogramów zabezpieczy przed nawrotem otyłości.

Redukcja wagi nie może też powodować zagrożeń np. kwasicy. Musi odbywać się pod nadzorem lekarza lub dietetyka.

Uzyskanie obniżenia wagi skutkuje pozytywnie w przebiegu cukrzycy. Glikemie się stabilizują, następuje lepsze wyrównanie choroby, często dochodzi do zmniejszania ilości zażywanych leków, modyfikacji dawek insuliny. Poprawia się wrażliwość na insulinę oraz zmniejsza insulinooporność.


O Diabdis

Diabdis to program opieki i wsparcia dla cukrzyków. W Diabdis czeka na Ciebie osobisty opiekun cukrzycowy, który będzie Ci towarzyszył i wspierał Twoje wysiłki w przejęciu kontroli nad cukrzycą. Do Twojej dyspozycji pozostaje także cały zespół specjalistów, nie tylko edukator, który odpowie na wszelkie pytania związane z cukrzycą, które przyjdą Ci do głowy, ale także grono ekspertów, którzy będą Cię wspierać: dietetyk, psycholog, trener personalny oraz lekarz diabetolog.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy |

Edukator diabetologiczny, Diabdis Jestem edukatorem diabetologicznym, członkiem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. Sama choruję na cukrzycę typu 1 od 1995 roku. Za pracę na rzecz osób chorych na cukrzycę zostałam odznaczona Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Interesują Cię inne tematy związane z cukrzycą? Napisz o nich w komentarzu.

zobacz także