Życie z cukrzycą

Retinopatia cukrzycowa: przyczyny i objawy zaburzenia wzroku

22 września 2017

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek (No Ratings Yet)
4 min read

Chorzy na cukrzycę często słyszą o pacjentach, którzy w wyniku cukrzycy stracili wzrok, przeszli amputację kończyn, zaczęli wymagać dializy lub cierpią z powodu neuropatii cukrzycowej. Rzeczywiście, czasem się to zdarza, dobrą wiadomością jest jednak to, że konsekwentne dążenie do wyrównania glikemii i utrzymania prawidłowego poziomu cukru może zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia wielu powikłań i zminimalizować ich skutki, jeśli już wystąpią.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Retinopatia cukrzycowa

Jednym z powikłań cukrzycowych jest retinopatia, często zwana cukrzycową chorobą oczu. W jej wyniku dochodzi nie tylko do uszkodzenia siatkówki, lecz także do innych uszkodzeń i chorób oczu.

Do czynników, które mają wpływ na występowanie retinopatii cukrzycowej, możemy zaliczyć:

  • czas trwania choroby i typ cukrzycy (występuje częściej w typie 1),
  • niewyrównanie cukrzycy,
  • palenie papierosów,
  • nadciśnienie tętnicze i hiperlipidemia,
  • choroby nerek,
  • ciąża,
  • przebycie operacji zaćmy.

Zmiany na dnie oka w postaci retinopatii cukrzycowej zalicza się do jednych z najgroźniejszych powikłań ocznych u diabetyków. Ma ona charakter mikroangiopatii, czyli zmian w drobnych naczynkach krwionośnych. Nieleczone zmiany tego typu mogą prowadzić do utraty wzroku i zaburzeń widzenia.

W wyniku tego powikłania może dojść do:

  • zaburzeń ostrości wzroku,
  • zaostrzenia zaćmy,
  • uszkodzenia siatkówki,
  • porażenia nerwu – tzw. neuropatii w układzie wzrokowym,
  • jaskry wtórnej,
  • tworzenia się mikrotętniaków, wybroczyn, wylewów krwi w oku.

Typy retinopatii cukrzycowej:

  • retinopatia nieproliferacyjna (prosta, nierozrostowa, retinopatia tła). Ma ona postać prostej retinopatii, w oku stwierdza się obecność mikrotętniaków, twarde wysięki, krwawienia wewnątrzsiatkówkowe,
  • retinopatia przedproliferacyjna to najczęściej forma retinopatii prostej. Charakteryzuje się zamknięciem naczyń obwodowych, ogniskami „kłębków waty”, śródsiatkówkowymi patologicznymi strukturami naczyniowymi, licznymi wybroczynami, poszerzonymi i krętymi naczyniami żylnymi,
  • retinopatia proliferacyjna (rozrostowa), makulopatia cukrzycowa. W najbardziej zagrażającej utracie wzroku retinopatii proliferacyjnej stwierdza się: nowotworzenie naczyń w części obwodowej siatkówki i na tarczy nerwu wzrokowego, krwawienia do ciała szklistego, odwarstwienie siatkówki i błony proliferacyjnej. Może ona towarzyszyć każdej postaci klinicznej retinopatii. Zaawansowaną cukrzycową chorobę oka cechuje wystąpienie odwarstwienia siatkówki, nowotworzenie naczyń w obrębie tęczówki. Makulopatia cukrzycowa, często prowadząca do ślepoty, obejmuje zmiany plamki żółtej i jej otoczenia: twarde wysięki, obrzęk plamki, zanik naczyń. Przebieg retinopatii cukrzycowej oraz jej następstwa pozostają zazwyczaj bezobjawowe aż do czasu znacznego zaawansowania.

(Autorem klasyfikacji jest dr n. med. Mariusz Jasik, Katedra i Klinika Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii, Warszawski Uniwersytet Medyczny).

Powikłania oczne w postaci zaburzeń ostrości oraz podwójnego widzenia mogą występować okresowo na skutek wahań poziomu cukru we krwi. Zbyt wysoki lub zbyt niski poziom cukru upośledza widzenie i może być przyczyną dyskomfortu. Zbyt szybkie wyrównanie glikemii może również spowodować nasilenie powikłań mikroangiopatycznych. Chorzy utrzymujący przez dłuższy czas hiperglikemię muszą starać się o stabilizację swoich glikemii stopniowo, nie nagle.

Zaćma polega na zmętnieniu soczewki prowadzącym do utraty wzroku. Cukrzyca prawdopodobnie nie zwiększa ryzyka rozwoju zaćmy, ale może przyspieszyć jej postęp, jeśli już istnieje.

Na  leczenie retinopatii cukrzycowej składa się kilka metod

Podstawowym warunkiem skutecznego zapobiegania cukrzycowej choroby oczu i jej leczenia są systematyczne badania okulistyczne: badanie dna oka, badanie ostrości wzroku, ocena ciśnienia w gałce ocznej, angiografia fluorescencyjna dna oka.

Można zdecydować się również na poddanie się zabiegom okulistycznym, m.in.: laseroterapii siatkówki, zastrzykom do ciała szklistego czy zabiegowi operacyjnemu (wirektomii).

Wielu pacjentów zgłasza się do okulisty, gdy choroba jest już mocno zaawansowana. Utrudnia to jednak leczenie i może powodować groźne powikłania prowadzące do ślepoty.

 

Co robić, a czego nie ?

  • utrzymuj poziom cukru na prawidłowych wartościach (do 140mg/dl 2 godziny po posiłku),
  • kontroluj ciśnienie i gospodarkę lipidową,
  • odwiedzaj okulistę co najmniej raz do roku i zawsze informuj go o tym, że chorujesz na cukrzycę,
  • nie pal papierosów
  • przy stwierdzonej retinopatii nie ćwicz zbyt intensywnie,
  • badanie dna oka wykonuj tylko u lekarza okulisty, nie korzystaj z usług optyka.

O Diabdis

Diabdis to program opieki i wsparcia dla cukrzyków. W Diabdis czeka na Ciebie osobisty opiekun cukrzycowy, który będzie Ci towarzyszył i wspierał Twoje wysiłki w przejęciu kontroli nad cukrzycą. Do Twojej dyspozycji pozostaje także cały zespół specjalistów, nie tylko edukator, który odpowie na wszelkie pytania związane z cukrzycą, które przyjdą Ci do głowy, ale także grono ekspertów, którzy będą Cię wspierać: dietetyk, psycholog, trener personalny oraz lekarz diabetolog.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy |

Edukator diabetologiczny, Diabdis Jestem edukatorem diabetologicznym, członkiem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. Sama choruję na cukrzycę typu 1 od 1995 roku. Za pracę na rzecz osób chorych na cukrzycę zostałam odznaczona Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Interesują Cię inne tematy związane z cukrzycą? Napisz o nich w komentarzu.

zobacz także