Życie z cukrzycą

Rodzaje insulin. Składy, nazwy handlowe, czasy działania

16 stycznia 2018

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
7 min read

U zdrowego człowieka trzustka stale produkuje i wydziela insulinę, dzięki czemu utrzymuje się właściwy poziom glukozy przez 24 godziny na dobę. Osoby, które zachorowały na cukrzycę typu 1, u których występuje całkowity niedobór insuliny, terapię insuliną rozpoczynają natychmiast, ponieważ w cukrzycy typu 1 tylko insulina obniża poziom cukru. Jakie występują rodzaje insulin?

Co to jest insulina?

Pacjenci , którzy mają cukrzycę typu 2 bardzo często obawiają się terapii insuliną i odwlekają moment leczenia. Jednak jeśli wyczerpane zostały inne możliwości leczenia, leki doustne i dieta przestały przynosić zadowalające efekty, a wyrównanie cukrzycy jest złe, konieczne staje się włączenie insuliny.

Insulinę stosuje się również wtedy, gdy występuje cukrzyca w ciąży – dla bezpieczeństwa matki i płodu, oraz w ostrych stanach przed operacjami i w przypadku chorób (np. wątroby), w których stosowanie leków doustnych jest przeciwwskazane.

Insulina pomoże w uchronieniu się przed wysokimi wartościami glikemii,  a stosowanie jej pozwoli zapobiec późnym powikłaniom. Ponieważ insulina jest białkiem, nie można jej podawać doustnie. Naukowcy pracują nad stworzeniem innej metody podawania tego hormonu, ale aktualnie dostępne są formy podania w zastrzykach lub za pomocą pompy insulinowej.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Rodzaje insulin

Insulina jest hormonem białkowym, produkowanym przez komórki beta wysp trzustkowych w celu regulacji poziomu cukru we krwi. Najważniejszym bodźcem do jej wydzielania jest wzrost stężenia glukozy we krwi po posiłku. Zaburzone wytwarzanie insuliny lub jej niedobór powoduje nieprawidłowości w funkcjonowaniu gospodarki węglowodanowej i cukrzycę.

Na rynku istnieje wiele rodzajów insuliny. Wyróżnia się jednak jej dwa główne typy:

  • ludzkie krótkodziałajace;
  • analogowe (syntetyczne) szybkodziałające.

Insuliny szybkodziałające działają krócej niż insuliny ludzkie i pomagają zapobiegać hipoglikemii po posiłku. Należy je podawać 15 minut przed posiłkiem, natomiast insuliny krótkodziałajace – 30 minut przed posiłkiem.

Istnieją też insuliny o pośrednim czasie działania: insuliny długodziałające oraz mieszanki insulin. Mieszanki insulin składają się z insuliny średniodziałajacej, którą łączy się z insulinami szybko- bądź krótkodziałającymi

Szybkość działania insuliny jest bardzo ważna w doborze właściwej terapii. Aby system wstrzyknięć insuliny był jak najbardziej zbliżony do naturalnego cyklu naszego organizmu, do posiłków stosuje się insulinę szybkodziałającą, natomiast insulina długodziałająca (bazalna) odpowiada podstawowemu wydzielaniu hormonu.

Rodzaje insulin ze względu na szybkość

… z jaką wstrzyknięta insulina pojawia się we krwi oraz czas jej działania, wyróżnia się następujące grupy insulin:

  • analogi szybko działające,
  • insuliny krótko działające,
  • insuliny o pośrednim czasie działania,
  • analogi długo działające,
  • mieszanki insulinowe, czyli preparaty złożone: z insuliny szybko działającej i insuliny o przedłużonym czasie działania lub insuliny krótko działającej i o przedłużonym czasie działania.

Rodzaje insulin ze względu na porę podawania:

  • insulina bazalna
  • insulina stosowana przed posiłkiem

Insulina bazalna

Ma za zadanie naśladować podstawowe wydzielanie insuliny. Działanie jej wynosi od 16 godz. do 24 godz., a nawet do 36 godz. – w przypadku stosowania insuliny Toujeo. Zadaniem insuliny bazalnej jest utrzymanie prawidłowego poziomu cukru w nocy i między posiłkami.

Insuliny bazalne podaje się zazwyczaj w miejsca, z których wchłania się wolno, czyli z uda oraz bocznej części pośladka. Insulinę bazalną podajemy regularnie o tej samej porze. Najczęściej są to godziny poźnowieczorne, chociaż stosuje się w niektórych przypadkach podaż 2 razy na dobę.

Insuliny przed posiłkowe stosuje się odpowiednio :

  • ok 30-45 minut przed posiłkiem, gdy są to insuliny ludzkie,
  • ok 15 minut przed posiłkiem, w przypadku szybkodziałających analogów.

UWAGA ! Czas oczekiwania z rozpoczęciem posiłku jest ściśle związany z poziomem glikemii. Im wyższa glikemia – tym później powinien być zaczynany posiłek.

Insulina krótkodziałająca oraz analogi szybkodziałające

Podczas stosowania insuliny ludzkiej krótkodziałającej zazwyczaj spożywa się 3 główne posiłki oraz 3 przekąski, a w przypadku stosowania analogów szybkodziałających insulinę podaje się przed każdym posiłkiem. Insulina do posiłku podawana jest najczęściej w brzuch lub ramię. Są to miejsca, z których insulina wchłania się najszybciej.

Mieszanki insulin

Mieszanki insulin stosuje się zazwyczaj 2 razy na dobę, czyli przed śniadaniem i przed kolacją. Mieszanki z insulin ludzkich podaje się ok. 30 minut przed śniadaniem i kolacją, a mieszanki z insulin analogowych ok. 15 minut przed śniadaniem i kolacją. Jeśli diabetyk stosuje mieszanki insulin ludzkich, to zazwyczaj spożywa 3 główne posiłki oraz 3 małe przekąski. Przy mieszankach analogowych należy spożywać tylko 3 posiłki.

Podział insulin ze względu na czas działania:

Rodzaj insuliny Skład Nazwa handlowa Początek działania Szczyt działania Czas działania/zakres
Analogi szybkodziałające
Lispro Humalog Po 15 minutach 30-70 minut 2-5 h
Lispro Insulin Lispro Po 15 minutach 30-70- minut 2-5h
Lispro Liprolog Po 15 minutach 30-70 minut 2-5h
 Glulisina Apidra Po 10 – 20 minutach 60 minut 3-4 h
Aspart Novorapid Po 10-20 minutach 60-180 minut 3-5 h
Mieszanki zawierające analog
Aspart + NPH novomix 30/ novomix 50 Po 10-20 minutach 1-2 h/ 4-8 h od 10 h – 16 h
Lispro + NPH Humalog mix 25/ mix 50 Po 15 minutach 1-2 h 4-8 h
Analogi długodziałające
Glagrina Lantus 1.5 – 2h Bezszczytowa do 24h
Detemir Levemir 1.5-2h do 14h mniej niż 24h
Glagrina Abasaglar 1.5-2h Bezszczytowa do 24h
 Glagrina Toujeo 1h Bezszczytowa Do 36h
Insulina krótkodziałająca
Regular/Neutralna Humulin R 30-45 minut 1-4h 6-8h
Regular/ Neutralna Actrapid 30-45 minut 1.5-3.5h 7-8h
Regular/ Neutralna Gensulin R 30-45 minut 1-3h 6-8h
Regular/ Neutralna Polhumin R 30-45 minut 1-3h 8h
Regular/Neutralna Insuman R 30-45 minut 1-4h 7-9h
Mieszanki insulin ludzkich
Regular + NPH/ izofanowa Humulin M3 po 45 minutach 2-8h do 24h
 Regular + NPH/ izofanowa Mixtard 30/40/50 po 45 minutach 2-8h do 24h
 Regular + NPH/ izofanowa Gensulin M30/M40/M50 po 45 minutach 2-8h do 24h
 Regular + NPH/ izofanowa Polhumin Mix 2/Mix 3/Mix 4/Mix 5 po 45 minutach 2-8h do 24h
 Regular + NPH/ izofanowa Insuman 25 po 45 minutach 2-4h 12-19h
Insulina ludzka o przedłużonym działaniu
 NPH /izofanowa Humulin N 0.5-1.5h 3-12h 18-22h
 NPH /izofanowa Insulatard 0.5-1.5h 4-12h 18-22h
 NPH /izofanowa Gensulin N 0.5-1.5h 3-12h 18-22h
 NPH /izofanowa Polhumin N 1.5h 4-12h 18-22h
 NPH /izofanowa Insuman Basal 1h 3-4h 18-20h

Wyżej wymienione czasy działania podane są według „średnich”. Dokładne informacje na temat działań insulin podane są w ulotce producenta – jednak u każdego pacjenta czas działania insulin może się lekko różnić.


Inne artykuły o insulinie:


O Diabdis

Diabdis to program opieki i wsparcia dla cukrzyków. W Diabdis czeka na Ciebie osobisty opiekun cukrzycowy, który będzie Ci towarzyszył i wspierał Twoje wysiłki w przejęciu kontroli nad cukrzycą. Do Twojej dyspozycji pozostaje także cały zespół specjalistów, nie tylko edukator, który odpowie na wszelkie pytania związane z cukrzycą, które przyjdą Ci do głowy, ale także grono ekspertów, którzy będą Cię wspierać: dietetyk, psycholog, trener personalny oraz lekarz diabetolog.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy |

Edukator diabetologiczny, Diabdis Jestem edukatorem diabetologicznym, członkiem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. Sama choruję na cukrzycę typu 1 od 1995 roku. Za pracę na rzecz osób chorych na cukrzycę zostałam odznaczona Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Interesują Cię inne tematy związane z cukrzycą? Napisz o nich w komentarzu.

zobacz także