Insulinoterapia

Rodzaje insulin. Składy, nazwy handlowe, czasy działania

20 lipca 2020

Zdjęcie autora
Wanda Łakomy
4 min read

U zdrowego człowieka trzustka stale produkuje i wydziela insulinę, dzięki czemu utrzymuje się właściwy poziom glukozy przez 24 godziny na dobę. Osoby, które zachorowały na cukrzycę typu 1, u których występuje całkowity niedobór insuliny, terapię insuliną rozpoczynają natychmiast, ponieważ w cukrzycy typu 1 tylko insulina obniża poziom cukru.

Insulina

Pacjenci , którzy mają cukrzycę typu 2 bardzo często obawiają się terapii insuliną i odwlekają moment leczenia. Jednak jeśli wyczerpane zostały inne możliwości leczenia, leki doustne i dieta przestały przynosić zadowalające efekty, a wyrównanie cukrzycy jest złe, konieczne staje się włączenie insuliny.

Insulinę stosuje się również wtedy, gdy występuje cukrzyca w ciąży – dla bezpieczeństwa matki i płodu, oraz w ostrych stanach przed operacjami i w przypadku chorób (np. wątroby), w których stosowanie leków doustnych jest przeciwwskazane.

Insulina pomoże w uchronieniu się przed wysokimi wartościami glikemii,  a stosowanie jej pozwoli zapobiec późnym powikłaniom. Ponieważ insulina jest białkiem, nie można jej podawać doustnie. Naukowcy pracują nad stworzeniem innej metody podawania tego hormonu, ale aktualnie dostępne są formy podania w zastrzykach lub za pomocą pompy insulinowej.

Rodzaje insulin – jakie występują rodzaje insulin?

Poniżej podział insulin:

Ze względu na szybkość z jaką wystrzyknięta insulina pojawia się we krwi oraz czas jej działania, wyróżnia się następujące grupy insulin:

  • analogi szybko działające;
  • insuliny krótko działające;
  • insuliny o pośrednim czasie działania;
  • analogi długo działające;
  • mieszanki insulinowe, czyli preparaty złożone: z insuliny szybko działającej i insuliny o przedłużonym czasie działania lub insuliny krótko działającej i o przedłużonym czasie działania;
  • mieszkanki analogu szybko działającego i analogu długo działającego;

Ze względu na porę podawania:

  • insulina bazowa;
  • insulina stosowana przed posiłkiem;

Insulina bazowa

Ma za zadanie naśladować podstawowe wydzielanie insuliny. Działanie jej wynosi od 16 godzin aż do 42 godzin. Zadaniem insuliny bazowej jest utrzymanie prawidłowego poziomu cukru w nocy i między posiłkami. Insuliny bazowe podaje się zazwyczaj w miejsca, z których wchłania się wolno, czyli z uda oraz bocznej części pośladka. Insulinę bazową podajemy regularnie o tej samej porze. Najczęściej są to godziny późnowieczorne, chociaż stosuje się w niektórych przypadkach podaż 2 razy na dobę.

Insuliny przed posiłkowe stosuje się odpowiednio :

  • ok 30-45 minut przed posiłkiem, gdy są to insuliny ludzkie;
  • ok 15 minut przed posiłkiem, w przypadku szybko działających analogów;

UWAGA ! Czas oczekiwania z rozpoczęciem posiłku jest ściśle związany z poziomem glikemii.
Im wyższa glikemia – tym później powinien być zaczynany posiłek.

Insulina krótko działająca oraz analogi szybko działające

Podczas stosowania insuliny ludzkiej krótko działającej zazwyczaj spożywa się 3 główne posiłki oraz 3 przekąski, a w przypadku stosowania analogów szybko działających insulinę podaje się przed każdym posiłkiem. Insulina do posiłku podawana jest najczęściej w brzuch lub ramię. Są to miejsca, z których insulina wchłania się najszybciej.

Mieszanki insulin

Mieszanki insulin stosuje się zazwyczaj 2 razy na dobę, czyli przed śniadaniem i przed kolacją. Mieszanki z insulin ludzkich podaje się ok. 30 minut przed śniadaniem i kolacją, a mieszanki z insulin analogowych ok. 15 minut przed śniadaniem i kolacją. Jeśli diabetyk stosuje mieszanki insulin ludzkich, to zazwyczaj spożywa 3 główne posiłki oraz 3 małe przekąski. Przy mieszankach analogowych należy spożywać tylko 3 posiłki.

Podział insulin ze względu na czas działania:

Rodzaj insulinySkładNazwa handlowaPoczątek działaniaSzczyt działania/ maksymalne działanieCzas działania
Analogi szybko działająceLisproHumalogpo 15 minutach30-70 minut2-5 h
LisproInsulin Lispropo 15 minutach30-70 minut2-5 h
LisproLiprologpo 15 minutach30-70 minut2-5 h
Glulisina,Apidrapo 10 - 20 minutach60 minut3-4 h
AspartNovorapidpo 10 - 20 minutach60-180 minut3-5 h
AspartFiasppo 5- 10 minutach30-180 minut3-5 h
Mieszanki zawierające analogAspart + NPHNovomix 30/ Novomix 50po 10-20 minutach1-2 h/ 4-8 h10-16 h
Lispro + NPHHumalog mix 25/ mix 50po 15 minutach1-2 h / 4-8 h 10-16 h
Degludec/ AspartRyzodeg0-14 minut60-75 minut25-42 h
Analogi długo działająceGlagrinaLantus1.5 - 2 hbezszczytowado 24 h
DetemirLevemir1.5-2 hdo 14 hmniej niż 24 h
GlagrinaAbasaglar1.5-2 hbezszczytowado 24 h
GlagrinaToujeo1 hbezszczytowa24-36 h
DegludecTresiba0-1 hbezszczytowa25-42 h
Insulina krótko działającaRegular/NeutralnaHumulin R30-45 minut1-4 h6-8 h
Regular/NeutralnaActrapid30-45 minut1.5-3.5 h7-8 h
Regular/NeutralnaGensulin R30-45 minut1-3 h6-8 h
Regular/NeutralnaPolhumin R30-45 minut1-3 h8 h
Regular/NeutralnaInsuman R30-45 minut1-4 h7-9 h
Mieszanki insulin ludzkichRegular + NPH/ izofanowaHumulin M3po 45 minutach1-4 h / 3-12 hdo 24 h
Regular + NPH/ izofanowaMixtard 30/40/50po 45 minutach1,5-3 h / 4-12 hdo 24 h
Regular + NPH/ izofanowaGensulin M30/M40/M50po 45 minutach1-3 h / 3-12 hdo 24 h
Regular + NPH/ izofanowaPolhumin Mix 2/Mix 3/Mix 4/Mix 5po 45 minutach1-3 h / 4-12 hdo 24 h
Regular + NPH/ izofanowaInsuman 25po 45 minutach1-4 h / 3-4 h12-19 h
Insulina ludzka o przedłużonym działaniuNPH /izofanowaHumulin N0.5-1.5 h3-12 h18-22 h
NPH /izofanowaInsulatard0.5-1.5 h4-12 h18-22 h
NPH /izofanowaGensulin N0.5-1.5 h3-12 h18-22 h
NPH /izofanowaPolhumin N1.5 h4-12 h18-22 h
NPH /izofanowaInsuman Basal1 h3-4 h11-20 h

Wyżej wymienione czasy działania podane są według „średnich”. Dokładne informacje na temat działań insulin podane są w ulotce producenta. W przypadku wszystkich rodzajów insuliny, przebieg działania insuliny może być odmienny u różnych osób, a także u tej samej osoby w różnych sytuacjach. Zależy on od wielkości dawki, miejsca iniekcji, ukrwienia, temperatury i aktywności fizycznej.


Inne artykuły o insulinie:


O Diabdis

Diabdis to program opieki i wsparcia dla cukrzyków. W Diabdis czeka na Ciebie osobisty opiekun cukrzycowy, który będzie Ci towarzyszył i wspierał Twoje wysiłki w przejęciu kontroli nad cukrzycą. Do Twojej dyspozycji pozostaje także cały zespół specjalistów, nie tylko edukator, który odpowie na wszelkie pytania związane z cukrzycą, które przyjdą Ci do głowy, ale także grono ekspertów, którzy będą Cię wspierać: dietetyk, psycholog, trener personalny oraz lekarz diabetolog.

Oceń ten artykuł:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Zdjęcie autora
Wanda Łakomy |

Edukator diabetologiczny, Diabdis Jestem edukatorem diabetologicznym, członkiem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. Sama choruję na cukrzycę typu 1 od 1995 roku. Za pracę na rzecz osób chorych na cukrzycę zostałam odznaczona Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Interesują Cię inne tematy związane z cukrzycą? Napisz o nich w komentarzu.

zobacz także