Dieta diabetyka

Sól a cukrzyca, czyli źródła soli w diecie diabetyka

16 października 2017

Zdjęcie autora
Diabdis
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek (No Ratings Yet)
5 min read

Sól jest składnikiem, którego spożycie powinni ograniczać zarówno cukrzycy, jak i osoby zdrowe. Zadanie to niestety nie należy do łatwych. Sól kryje się w wielu produktach przetworzonych, również w tych, które nie mają wyraźnie słonego smaku. Na jakie produkty należy zatem szczególnie uważać i jak w sklepowym gąszczu odnaleźć produkty o jak niższej zawartości soli?

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

Nadmiar soli w diecie przyczynia się do wzrostu ciśnienia krwi, a w konsekwencji do wystąpienia powikłań – chorób układu sercowo-naczyniowego i udaru mózgu. Ta grupa chorób jest największym zabójcą współczesnego świata – według statystyk odpowiada za ponad 50% zgonów w krajach rozwiniętych.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że aż 62% przypadków udaru mózgu i 49% przypadków chorób serca należy wiązać z podwyższonym ciśnieniem krwi. Nadmiar soli w organizmie upośledza ponadto funkcjonowanie nerek, a także stanowi czynnik ryzyka rozwoju osteoporozy oraz niektórych chorób nowotworowych.

Sól przy cukrzycy: tylko łyżeczka soli dziennie

Zgodnie z zaleceniami WHO dzienne spożycie soli nie powinno przekraczać 5 g, czyli tyle, ile mieści jedna mała łyżeczka. Polacy spożywają jednak zazwyczaj 2-3 razy więcej soli. Szacuje się, że 60% całodziennej porcji soli przyjmujemy wraz z produktami przetworzonymi, 30% pochodzi z soli dodawanej przez nas do potraw gotowanych w domu, a tylko 10% jest naturalnym składnikiem surowców wykorzystywanych w kuchni, czyli zbóż, owoców, warzyw, mięsa czy mleka.

Oczywiste źródła soli

Produkty przetworzone, w których obecność sporych ilości soli jest oczywista, to:

  • wędliny i kiełbasy,
  • ryby wędzone i ryby w puszkach,
  • kiszonki (ogórki, kapusta kiszona),
  • słone przekąski.

Wędzone produkty mięsne zawierają 2-3 g soli w 100 g, co oznacza, że zaledwie dwie parówki dostarczają aż 20% dziennego zapotrzebowania na ten składnik. Podobne ilości soli zawierają kiszonki, słone krakersy czy chipsy. Zawartość soli w rybach przetworzonych jest jeszcze wyższa – ok. 3-4 g.

Sól a cukrzyca – uważaj na to, czego nie widać

Wiele produktów zawiera sól, choć wcale byśmy ich o to nie podejrzewali.

1. Sery

O ile obecności sporych ilości soli nie sposób nie zauważyć np. w serze typu feta (3,3 g w 100 g), to z pokaźniej porcji soli w serach żółtych i topionych nie zawsze zdajemy sobie sprawę. Tymczasem sery tego rodzaju zawierają jej od 1,2 do aż 4 g! Zawartości od 3 do 4 g soli należy się także spodziewać w serach pleśniowych.

Zdecydowanie najniższą zawartością soli spośród wszystkich serów cechują się zwykłe twarogi w kostce i naturalne serki homogenizowane, które zawierają śladowe ilości tego składnika, pochodzące wyłącznie z naturalnej zawartości sodu w mleku. Kremowe twarożki w kubeczkach zawierają niestety więcej soli – od 0,6 do 0,8 g. Dlatego kubeczek lekkiego serka wiejskiego (200 g) dostarcza ponad 30% rekomendowanej dziennej porcji soli.

2. Pieczywo

O chlebie raczej nie myślimy jako o produkcie bogatym w sól. Tymczasem przeciętny chleb lub bułka składa się w 1,1-1,8% z soli. To bardzo dużo, biorąc pod uwagę ilość spożywanego przez nas pieczywa. Dlatego warto wybierać chleb pakowany, który posiada etykietę z informacjami o wartości odżywczej. Odpowiedni dla diabetyka chleb nie powinien zawierać więcej niż 1,1 g soli w 100 g.

3. Pieczywo cukiernicze i słodycze

Co ciekawe, nie tylko wytrawne pieczywo zawiera znaczące ilości soli. Sporo znajdziemy jej także w pieczywie półcukierniczym, takim jak drożdżówki czy pączki, a nawet w niektórych słodyczach! Bez trudu można znaleźć na rynku słodkie wypieki lub batoniki czekoladowe o zawartości soli 0,6 g w 100 g!

4. Płatki śniadaniowe

Kolejnym produktem zbożowym, który dostarcza zadziwiająco dużej dawki soli, są płatki śniadaniowe. Zawartość soli w tego rodzaju produktach jest tylko nieznacznie niższa niż w pieczywie i wynosi od 0,8 do 1,1 g. Dlatego wybierajmy naturalne, nieprzetworzone płatki zbożowe, np. owsiane, żytnie, orkiszowe czy jaglane. Do nich nigdy nie dodaje się soli.

5. Sok pomidorowy i soki warzywne

W sokach warzywnych zawartość soli może dochodzić aż do 0,7-0,8 g w 100 ml produktu! To bardzo duża ilość, biorąc pod uwagę, że objętość małej butelki to 330 ml. Nietrudno policzyć, że porcja „zdrowego” soku pomidorowego dostarczy nam ponad 2 g soli, czyli 40% maksymalnej dawki rekomendowanej przez ekspertów.

6. Dania gotowe

Warto wiedzieć, że ogromne ilości soli obecne są we wszelkiego rodzaju daniach gotowych. Producenci szczodrze sypią ją do swoich produktów z dwóch powodów: sól podkręca aromat potraw, a słony smak odpowiada większości z nas. Osoby dbające o swoje zdrowie powinny zatem zrezygnować z gotowych sosów i zup (w słoikach oraz torebkach), fixów, kostek rosołowych oraz produktów garmażeryjnych.

Tabela 1. Zawartość soli w popularnych produktach spożywczych.

Osoby, które swoje posiłki przygotowują na bazie produktów przetworzonych często wielokrotnie przekraczają maksymalną dzienną dawkę soli w swojej diecie. Jak w takim razie radzić sobie z wszechobecną solą? Przede wszystkim czytajmy etykiety i wybierajmy produkty bez dodatku soli lub z niższą zawartością soli. Przed włożeniem produktu do koszyka obowiązkowo sprawdzajmy jego tabelę z wartością odżywczą. Wtedy szybko zauważymy, że na rynku dostępne są zarówno płatki zbożowe zawierające 2 g soli, a także takie, które zawierają jej dziesięć razy mniej. Warto również ograniczać sól stosowaną do przyrządzania potraw.

Tabela 2. Zawartość soli w przykładowym dziennym jadłospisie.

* % maksymalnej dziennej porcji soli zalecanej przez Światową Organizację Zdrowia.

Jak ograniczać sól w diecie ? O tym przeczytacie w kolejnym artykule, który już niebawem pojawi się na naszym blogu.

Teraz program Diabdis już za 49,99 zł miesięcznie

Zamawiając usługę masz dostęp do edukatora, dietetyka i trenera personalnego

zobacz także