Aktualności

Stan przedcukrzycowy – jak go rozpoznać i leczyć?

17 grudnia 2019

Zdjęcie autora
Diabdis
6 min read

Stan przedcukrzycowy to stan pomiędzy zdrowiem a cukrzycą typu 2. Glikemie nie są jeszcze na tyle podwyższone, by mówić o cukrzycy, ale jednocześnie nie mieszczą się już w zakresie normy. Stan cukrzycowy to przysłowiowy „ostatni dzwonek”, by zapobiec zachorowaniu na cukrzycę typu 2. Jak tego dokonać i dlaczego warto podjąć tę walkę?

Prediabetes diagnozowany jest wówczas, gdy glikemie bardzo nieznacznie przekraczają normę. Przykładowo cukier poranny mieści się w przedziale 100-126 mg/dl, podczas gdy prawidłowa glikemia na czczo powinna być dwucyfrowa, czyli nie przekraczać 99 mg/dl. Czy takie niewielkie odstępstwa od normy są niebezpieczne dla zdrowia? Dlaczego stan przedcukrzycowy trzeba traktować jak alarm, po którym należy zmienić dietę i tryb życia?

Od prediabetes do cukrzycy typu 2

Niewielka hiperglikemia, z którą mamy do czynienia w stanie przedcukrzycowym, sama w sobie nie jest jeszcze bardzo szkodliwa dla naczyń krwionośnych. Jednak warto mieć świadomość, że jeśli zaburzenia tolerancji glukozy już się pojawiły, to zapewne będą postępować. Inaczej mówiąc, stan przedcukrzycowy to preludium do rozwoju cukrzycy typu 2. Chwilowo poziomy cukru we krwi jedynie nieznacznie przekraczają normę, ale z czasem tolerancja organizmu na glukozę będzie się pogarszać, a poziom cukru we krwi wzrastać, aż dojdzie do momentu, kiedy wyniki badań potwierdzą pełnoobjawową cukrzycę.

Chorowanie na cukrzycę to nie tylko konieczność przyjmowanie leków, mierzenia poziomu cukru we krwi i stosowania odpowiedniej diety. Cukrzyca to choroba, która, nawet jeśli jest dobrze leczona, niszczy naczynia krwionośne w organizmie i prowadzi do rozwoju powikłań. W przypadku pacjentów z cukrzycą typu 2 istnieje bardzo duże ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, a w dalszej kolejności ryzyko pojawienia się powikłań mikronaczyniowych takich jak: retinopatia, nefropatia i neuropatia cukrzycowa.

Do powikłań cukrzycy zalicza się miażdżycę (podwyższony poziom cukru we krwi sprzyja odkładaniu się blaszki miażdżycowej), zawał serca i udar mózgu. Diabetycy najczęściej umierają z powodu chorób układu krążenia, przy czym incydenty sercowe są szczególnie niebezpieczna dla kobiet z cukrzycą. Cukrzyca może prowadzić także do problemów w obrębie układu moczowego – w wyniku neuropatii nerwów obwodowych może powodować problemy z nietrzymaniem moczu oraz zaburzenia erekcji. Jest to zatem bardzo niebezpieczna choroba, która, choć nie boli i nie utrudnia w znacznym stopniu codziennego funkcjonowania, to bardzo wyniszcza organizm.

 

O stanie przecuckrzycowym należy myśleć nie jak o „lekko podwyższonym poziomie cukru”, ale jak o początku cukrzycy typu 2. Trzeba włożyć naprawdę sporo wysiłku w to, aby mając prediabetes nie rozwinąć cukrzycy typu 2.

i co dalej?

Niezależnie od tego, czy stan przedcukrzycowy został zdiagnozowany na podstawie nieprawidłowej glikemii na czczo, po posiłkach, czy nieprawidłowych wyników obydwu tych badań — sposób postępowania jest taki sam. Aby powrócić do normoglikemii należy zmniejszyć insulinooporność i w ten sposób pomóc organizmowi w lepszym wykorzystywaniu insuliny, którą wydziela. Insulinooporność, która jest główną przyczyną cukrzycy typu 2, a wcześniej stanu przedcukrzycowego, występuje u osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej trzewnej. Można mieć prawidłowe BMI, a jednocześnie znaczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej na brzuchu, by być zagrożonym insulinoopornością. Dlatego walka z prediabetes to tak naprawdę walka o poprawę wrażliwości tkanek na działanie insuliny.

W tym celu należy:

  • obniżyć masę ciała, a przede wszystkim zredukować ilość tkanki tłuszczowej trzewnej;
  • zmienić dietę;
  • wprowadzić regularną aktywność fizyczną;
  • przyjmować metforminę;

Dieta na poziom cukru we krwi

Skąd bierze się cukier we krwi? W głównej mierze pochodzi z posiłków węglowodanowych. Węglowodany to inaczej cukry. Są one makroskładnikiem dostarczającym energii do pracy mózgu i całego organizmu. W przypadku stanu przedcukrzycowego oraz cukrzycy, ilość cukru, która nie przedostaje się do komórek, tylko zostaje we krwi — jest za duża. Stąd w badaniach laboratoryjnych mamy podwyższony wynik glukozy. Na tym etapie, aby uregulować glikemię — wystarczy ograniczać ilość spożywanych węglowodanów. Przede wszystkim należy wyeliminować z diety cukry proste (słodycze, soki owocowe, owoce, miód, białe pieczywo), a posiłki komponować z węglowodanów złożonych, które podnoszą poziom cukru we krwi powoli, dzięki czemu organizm lepiej sobie z nimi radzi.

Co jeść w stanie przedcukrzycowym:

  • wybieraj węglowodany o niskim indeksie glikemicznym;
  • komponuj posiłki złożone, zawierające nie tylko cukry, ale także białko i tłuszcze;
  • jedz małe porcje, w regularnych odstępach czasu;
  • unikaj okresów głodzenia się, a następnie przejadania;
  • unikaj nadmiaru owoców, nie nadużywaj także miodu;
  • stawiaj na produkty bogate w błonnik;

Aktywność fizyczna a prediabetes

Aktywność fizyczna jako oręż w walce ze stanem przedcukrzycowym ma wspomagać utratę nadmiaru kilogramów oraz uwrażliwiać mięśnie na działanie insuliny.

Aktywność fizyczna nie tylko odchudza, ale też umożliwia lepsze spalanie glukozy w mięśniach.

Rodzaj aktywności ma tutaj mniejsze znacznie, ważne jest, by podejmować ją regularnie. Lepszy będzie wysiłek codziennie przez po pół godziny, niż raz w tygodniu przez 3 godziny.

Jakie leki przy stanie przedcukrzycowym?

To lekarz decyduje o tym, czy już na etapie prediabetes włączyć do leczenia metforminę. Nie ma w tym zakresie jednoznacznych wytycznych. Metformina to lek stosowany standardowo przy cukrzycy typu 2, jego zadaniem jest zwiększenie wrażliwości organizmu na działanie insuliny. Może być stosowana już przy stanie przedcukrzycowym. Oczywiście leczenie metforminą nie zwalnia z konieczności wprowadzenia zmian w diecie oraz zmiany trybu życia na bardziej aktywny. Poza metforminą trwają badania nam znaczeniem różnych mikroelementów w zapobieganiu cukrzycy typu 2. Duże nadzieje wiązane są z cynkiem, którego stężenie u osób ze stanem przedcukrzycowym oraz chorujących na cukrzyce typu 2 jest niższe niż u osób zdrowych.

Czy stan przedcukrzycowy można zatrzymać? Czy zawsze się to udaje?

Prediabetes to pierwszy alarm, że organizm nie radzi sobie z gospodarką węglowodanami. U większości osób ze stanem przedcukrzycowym w ciągu roku rozwija się cukrzyca typu 2. Są jednak pacjenci, którzy potrafią widmo cukrzycy odsunąć od siebie na wiele lat. Kluczowe znaczenie ma tutaj redukcja masy ciała. Samo schudnięcie i utrzymywanie należnej masy ciała może sprawić, że organizm przestanie mieć problemy z cukrem. Trzeba też pamiętać, że sukcesem jest samo odsunięcia faktu zachorowania na cukrzycę w czasie. Jeśli mamy silne predyspozycje genetyczne do tej choroby, to najpewniej jej nie unikniemy, ale im później się ona rozwinie, tym lepiej. I nie chodzi tu tylko o to, że cukrzyca jest niewygodna w leczeniu, więc lepiej chorować na nią krócej. Bardziej o to, że jeśli zachorujemy jako seniorzy to mamy mniejsze ryzyko rozwinięcia powikłań (te powstają latami), niż wtedy, gdy diabetykami stajemy się w młodym wieku.

Oceń ten artykuł:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek